Perioda tabelo de elementoj.

Dum sia esplorado super tabelo de elementoj (tiutempe ankoraŭ neperioda) Mendeleev sendis ĝin al Jara Cimerman, por ke li konsilu kiel plu. Jara energie kritikis nomojn de elementoj. Li demandis:

"Ĉu iu iam en naturo vidis hafnium? Aŭ rhodium? Nomoj de la elementoj estu facile memoreblaj!"

Tial li donis al la elementoj pli konvenajn nomojn, kiujn li tuj klarigis plimulte per verso. Tradukinte tion en Esperanton mi elpensis tute novajn nomojn. Nur ŝajnas al mi, ke inter ili troviĝas multaj negativaj vortoj (Rabisto, Idioto, Ebriulo ktp ). Bonvolu proponi pli konvenajn vortojn. Prefere la tiajn, kiaj konvenas por infanoj!

Nun mi almetas Periodan tabelon de elementoj. Ĝi enhavas ĉiujn 103 konatajn elementojn plus 7 pluajn, eltrovitajn de Jara Cimerman mem. Li kutime faris siajn ĥemiajn eksperimentojn en gasteja kelo, kie li varmigadis sin per rumo. Tial li nomis eltrovitajn elementojn rumoidoj kun prefiksoj mi-, vi-, li- ktp. Sovetiaj sciencistoj protestis kontraŭ la nomoj proponitaj de Jara. Ili preferis ilian nacian trinkaĵon kaj tial ili nomis la elementojn: mivodko, vivodko ktp.

PERIODA TABELO DE ELEMENTOJ
Numero Marko Mendeleev Cimerman Klarigo
1 H Hydrogenium Hejmo la plej grava elemento
2 He Helium Heliko rampas sub saliko
3 Li Lithium Linio ĝin povas desegni eĉ simio
4 Be Beryllium Betono post 1 monato malmola elemento
5 B Borum Botelo de biero kompreneble
6 C Carboneum Cepo konvenas eĉ por bebo
7 N Nitrogenium Nulo la dua plej disvastiĝinta elemento
8 O Oxygenium Ombrelo uzebla kontraŭ suno kaj pluvo
9 F Fluorum Folio de bongusta teo
10 Ne Neonum Nenio la plej disvastiĝinta elemento en universo
11 Na Natrium Nazo floranta en ĉiu kazo
12 Mg Magnezium Magneto alloga elemento
13 Al Aluminium Alkoholo ĝi apartenas al pasinteco
14 Si Silicium Silko ĉirkaŭ ĉarma belulino estas belaspekta
15 P Phosphorus Porko bona amiko de preskaŭ ĉiu homo
16 S Sulphur Sukero radioaktiva-duontempo de disfalo-15 sec
17 Cl Chlorum Ĉielo firme tenas firmamenton
18 Ar Argonum Argilo nia lasta lito
19 K Kalium Kanajlo ofta elemento precipe en urboj
20 Ca Calcium Caro reakciema elemento
21 Sc Scandium Sciuro kutime ne sidas sur turo
22 Ti Titanum Tigro karnivora elemento
23 V Vanadium Veneno produkto de klaĉulinoj
24 Cr Chromium Cervo preta al via servo
25 Mn Manganum Mano volonte karesas mamon
26 Fe Ferrum Fekaĵo ĉiutaga forfalaĵo
27 Co Cobaltum Ĉokolado malalta temperaturo de fandiĝo
28 Ni Niccolum Nikso havas krurojn kiel ikso
29 Cu Cuprum Cirkulero plenigita en ĉiu ero
30 Zn Zincum Zono milda estas pli agrabla ol arkta
31 Ga Gallium Galanto kreskas sub neĝo por amantoj
32 Ge Germanium Genuo rampi surgenue por preĝantoj ne estas enuo
33 As Arsenicum Asfalto plej nigra elemento
34 Se Selenium Serpento siblanta elemento
35 Br Bromum Briko pli utilas ol urtiko
36 Kr Kryptonum Kristalo de salo
37 Rb Rubidium Rabisto pli simpatias ol murdisto
38 Sr Strontium Sorĉisto precipe ina elemento
39 Y Yttrium Idioto sufiĉe abunda elemento
40 Zr Zirconium Zebro havas multe da vertebroj
41 Nb Niobium Nubo pendanta super kubo
42 Mo Molybdenum Monto staras super ponto
43 Tc Technetium Tuĉo por juĝo
44 Ru Ruthenium Rumo ŝatata elemento
45 Rh Rhodium Ruĝhaŭtulo rara elemento en nia lando
46 Pd Palladium Plando estas ankaŭ viando
47 Ag Argentum Aglo trafita per kuglo
48 Cd Cadmium Cindro surkape
49 In Indium Intesto havas ĝin ĉiu besto
50 Sn Stannum Stango estas pli longa ol lango
51 Sb Stibium Stebero signifas koheron
52 Te Tellurium Telero portata de kelnero
53 I Iodum Infero estas sub tero
54 Xe Xenonum k.s.e. kaj similaj eltrovoj
55 Cs Cesium Ĉasaĵo estas bezonata por nutraĵo
56 Ba Baryum Barelo de bongusta vino
57 La Lanthanum Lango la plej bona estas porka sed fumaĵita
58 Ce Cerium Cerbo cerbumanta pri konvena verbo
59 Pr Praseodymium Princino Orharulino ŝatata de viroj
60 Nd Neodymium Nadlo perdita en sablo
61 Pm Promethium Pomo de eminenta nomo
62 Sm Samarium Simio grimpanta sur tilio
63 Eu Europium Ebriulo vomas en angulo
64 Gd Gadolinium Gardisto de filina honesteco = patro
65 Tb Terbium Tubo pli granda ol bubo
66 Dy Dysprosium Diktatoro ne scias kio estas laboro
67 Ho Holmium Homo elemento kun neantaŭvideblaj ecoj
68 Er Erbium Eraro en horaro ne estas agrabla
69 Tm Thulium Tombo ornamita kun pompo
70 Yb Ytterbium Imbecilo kun stampilo = oficisto
71 Lu Lutetium Luno ravas amantojn pli ol suno
72 Hf Hafnium Hufofero onidire feliĉa elemento
73 Ta Tantallum Tablo kovrita per sablo
74 W Wolframum Viskio forta rapidigilo
75 Re Rhenium Reĝo sidanta sur alta seĝo
76 Os Osmium Osto el vosto
77 Ir Iridium Iriso de ĉielbluaj okuloj
78 Pt Platinum Pinto de lanco
79 Au Aurum Aŭtoro kun honoro kaj humuro
80 Hg Hydrargyrum Higieno saniga elemento
81 Tl Thallium Tolo ĉirkaŭ la kolo = ŝalo
82 Pb Plumbum Problemo ne estas nia temo
83 Bi Bismuthum Biero nia fluida pano
84 Po Polonium Pokalo de abrikotbrando estas bongusta
85 At Astatinum Atako kontraŭ nekonata fako
86 Rn Radonum Ringo ĉiam sur la ĝusta fingro
87 Fr Francium Floro per ĝi malfermiĝas koro
88 Ra Radium Rado estas bezonata por veturado
89 Ac Actinium Aceto ne estas konvena trinkaĵo
90 Th Thorium Turhorloĝo de granda aĝo
91 Pa Protactinium Pajlo rompita de hajlo
92 U Uranium Urino edzino de uro
93 Np Neptunium Nepo ŝatata bebo
94 Pu Plutonium Pulo same malŝatata kiel kulo
95 Am Americium Amantino elemento ŝatata de centprocenta viro
96 Cm Curium Cemento malmoliĝas dum momento
97 Bk Berkelium Bulko al malsatulo bongustas eĉ la seka
98 Cf Californium Cifero eĉ nulo estas grava
99 Es Einsteinium Esperanto por ĉiu vojaĝanto
100 Fm Fermium Fumo ĝena elemento
101 Md Mendelevium Medalo ora aŭ arĝenta estas pli bona ol la bronza
102 No Nobelium Nobelo restis en fabelo
103 Lw Lawrencium Likvoro pli bongustas ol oro
104 Mivodko Mirumo rumoido
105 Vivodko Virumo rumoido
106 Livodko Lirumo rumoido
107 Ŝivodko Ŝirumo rumoido
108 Ĝivodko Ĉirumo rumoido
109 Nivodko Nirumo rumoido
110 Ilivodko Ilirumo rumoido
111 Unununium    


Revenu al ĉefa paĝo Jara da Cimerman

Lasta ĝisdatigo de ĉi tiu paĝo okazis la 13.01.2002
Sugestojn kaj atentigojn bonvolu sendi al mia adreso.